محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
505
آثار عجم ( فارسى )
و رودى بزرگ ، در ميان همى رود ؛ چنان كه از آن سبكتر و گواراتر نباشد و بيرون از آن ديگر چشمهاء نيكوست و از سر درّه تا پايان درّه ، طول و عرض ، همه درختستان ميوه است ، چنان كه آفتاب بر زمين نيفتد ؛ و ميوهء باشد نيكو ، از همهء انواع ؛ و اگر مردى از اوّل آن درّه تا آخر برود ، آفتاب بر وى نيفتد و سال تا سال ، بر سر آن دو كوه ، برف باشد و حكما گفتهاند : من محاسن الدّنيا اربعه : غوطة دمشق ، سغد خراسان ، و شعب بوّان و مرغزار شيدان و بيرون از اين نواحى ، بسيار دارد هم سهلى و هم جبلى . . . » ( فارسنامهء ابن بلخى ، تصحيح دكتر رستگار ، ص 350 ) . حمد اللّه مستوفى ضمن اينكه همهء روايات فارسنامهء ابن بلخى را دربارهء شعب بوّان آورده است ، مىافزايد : « . . . شعب بوّان نوبنجان . . . از اقليم سيّم است ؛ طولش از جزاير خالدات ، « فويه » ، و عرض از خط استوا ، « ك » ؛ شاپور بن اردشير پاپكان ساخت ؛ شهرى بزرگ بوده است . . . ( نزهة القلوب ، لسترانج ، ص 129 ) . 16 . متوفى به سال 1019 هجرى قمرى ؛ از اوست كتاب اخبار الدّول و آثار الاوّل كه در سال 1007 يا 1008 تأليف شده است . ( ر ك : قاموس الاعلام ) . 17 . مولانا جلال الدّين محمّد بن اسعد يا سعد الدّين اسعد يا محمّد اسعد بن سعد الدّين كازرونى صديقى ، از حكما و متكلّمين بزرگ است كه در همهء علوم متداول - به خصوص در علوم عقلى - تبحر داشت . علّامه دوانى ، مدّتى متصّدى قضاوت فارس بود . وى از احفاد محمّد بن ابى بكر است . تعداد تأليفات او را حدود سى تأليف نوشتهاند . وفات او را بين سالهاى 902 ، 907 ، 909 ، گفتهاند و 907 را صحيحتر دانستهاند . اين اشعار از اوست در مدح حضرت على ( ع ) : . . . خورشيد كمال است نبى ، ماه ؛ ولى * اسلام محمّد است و ايمان على گر بينّهاى در اين سخن مىطلبى * بنگر كه ز بيّنات اسماست جلى ( ر ك : لغتنامهء دهخدا ، ذيل جلال الدّين )